top of page
  • Mina

Eklem Bacaklılar ve Koza Evresi

Güncelleme tarihi: 30 Oca 2021


Eklembacaklılar, hayvanlar aleminde en fazla çeşitliliğe sahip canlılardır. 540 milyon yıl öncesinde yaşanan Kambriyen Dönemin'de oraya çıkmış, günümüze kadar karada, havada ve suda yaşayacak şekilde, ayrı eşeyli olarak evrimleşmişlerdir. Böcekler, örümcekler, çok ayaklılar ve kabuklular olarak birbirinden farklı biçim ve renklerde doğaya uyum sağladıklarını gözlemliyoruz.

Eklembacaklıların iç iskeletleri, omurgaları bulunmaz. Vücutları temel olarak baş, göğüs, karın ve ayaklardan oluşur. Bacaklar eklemlerle birbirine bağlanır. Ayrıca bazı alt sınıflarda, anten ve kanatlar da gelişmiştir. Vücudun dış kısmında üst deri yerine dış iskelet vücudu sarar ve korur. En ilginç yönleri ise büyüdükçe kitinden yapılan bu kabuğu değiştirmeleridir.

Eklembacaklıların alt sınıfında yer alan böceklerin bir kısmı yumurtadan çıktıktan sonra aşama aşama yetişkinliğe geçer ve koza oluşturmaz.

Holometabolus böcekler olarak adlandırılan kelebek gibi canlılarda gelişim, tam başkalaşım “metamorfoz” sonucunda tamamlanmaktadır. Örneğin kelebekler, yumurta evresinin ardından tırtıl haline gelirler. Tırtılları hepimiz görmüşüzdür, yerde ve ağaçlarda vücutlarındaki boğumları ittirerek ilerlerler. Bir tırtıl sürüsü yolunuza çıksa veya oyun alanınıza girse, üzerlerine basılmasını istemediğiniz için ağaç dalları ile onları yol kenarına bırakacak olsanız kısa süreli bir karmaşanın ortaya çıktığını görebilirsiniz. Her bir tırtıl sırasını bulana kadar bu trafik devam eder. Kafilede sırasını bulan tırtıl, önündekini takip ederek, kıvrım kıvrım yeniden yola koyulacaktır. Kısacası kozaya giren tırtılların kanatları olan kelebek ile fiziksel benzerliğini göremeyiz. Zamanı geldiğinde uygun bir köşeye çekilen tırtıllar, koza evresinde öncelikle bir dış iskelet oluşturur ve kalan organları bu iskelet içinde geliştirirler. Bu süreçte bir hareket, dışarıdan bir müdahale veya beslenme söz konusu değildir. Pupa dönemi de denilen bu sürecin sonunda, histolojik olarak tırtıla ait dokular; benzersiz renklere sahip, kanat ve gövdeye sahip bir kelebeğe dönüşür. Yaklaşık 350.000 kadar türü olan Kın kanatlılar (Coleoptera), Sinekler (Diptera), yaklaşık 180.000 türe sahip Pul kanatlılar (Lepidoptera) gibi böcekler iki aşamada, gelişmiş yetişkin biçimlerine kavuşurlar.


Kaynaklar:




75 görüntüleme1 yorum

1 Comment


lili rosella
lili rosella
Jan 05, 2021

Harika🥰

Like
bottom of page